|
Fabrika temizliğinin outsource edilmesinin Türkiye’de sektörel gelişimi ne düzeydedir?
500 bine yakın bir istihdamla sigorta primi, vergi ödeyen en büyük iş alanlarından biri olan temizlik ve hizmet sektörü Endüstriyel Temizlik Hizmetleri alanında henüz yeterince yaygınlaşmamıştır. Hele hele fabrikaların, üretim tesislerinin genel alan temizlikleri endüstriyel temizlik kapsamından çıkardığımızda Türkiye’de fabrika temizliğinin henüz başlamadığını bile söylemek mümkündür. Ancak Batı Avrupa’da da çeyrek asırdır bu konuda hizmet veren bir facility management firmasının yöneticisi olarak yakın gelecekte fabrikaların endüstriyel anlamda da temizliklerini nitelikli temizlik – hizmet firmalarına bırakacaklarına inanıyorum. Zaten Zabel Group olarak Türkiye’ye yatırım yapmamızın nedeni de, ciddi anlamda birikimimizin olduğu bu alanda pazarın derinliğini görmemizdir.
Peki fabrika temizliğinin outsource edilmesinin fabrika sahipleri için avantajları nelerdir? Fabrikalar neden hizmeti dışarıdan sağlar?
Günümüz rekabet koşullarında şirketler, kendilerine gerçek anlamda verimlilik artışı sağlayacak ve maliyetlerini düşürücü tedbirleri geliştirmek zorundadırlar. Bu noktada en çok tercih ettikleri de, kendilerine rekabet avantajı sağlayan temel işlevleri ile ilgili işlerin dışındaki tüm fonksiyonları başka işletmelere yaptırmaktır.
Sizinde kullandığınız ifade ile outsuorce yapan yanı dış kaynak kullanan işletmeler bu sayede hem kaynak tasarrufu sağlıyorlar, hem de yapı olarak küçülerek kendilerinin çok iyi bildiği işler üzerinde yoğunlaşma kabiliyetini yakalayabiliyorlar. Çünkü dış kaynak kullanıcısı veya yaygın olarak ana işverenlerimizin kullandığı ifade ile tedarikçi, hizmet firması veya taşeron firma, kendi iş alanlarında uzmanlaşmıştır. Bu nedenle endüstriyel tesislerde EN-HAS ZABEL gibi konusunda profesyonel kadrolara ve deneyime sahip firmalara ana işleri dışındaki destek ve yardımcı hizmetleri bırakan işletmeler, bu sayede sadece kendi üretim veya hizmet konularına odaklanma olanağını yakalamaktadırlar. Buna karşın bizler de bizden talep edilen konuda uzmanlık ve profesyonel bakış açımızla hizmet verdiğimiz kurumların iş yoğunlukları nedeniyle göremedikleri ya da ilgilenemedikleri alanlara daha seri, daha düşük maliyetlerle müdahale edebiliyor ve ileride çıkabilecek sorunları önleyerek işverenimizin işindeki verimini maksimuma çıkarabilmesine katkı sağlıyoruz.
Fabrika temizliği için temizlik firmalarının hangi niteliklere haiz olması gerekiyor?
Endüstriyel temizlik, üretim alanları temizliği çok ciddi bir konudur. Türkiye’nin endüstrileşme sürecinde yasal yetersizlikler nedeniyle hiçbir mesleki yeterliliği olmadan salt eşe dosta taşeron olmak için kurulmuş, işi layıkıyla yapanlara karşı haksız rekabet yaratan sözüm ona yüzlerce firmanın yapabileceği bir iş değildir. Bu alanda hizmet verecek firmanın bu konuda rüştünü ispat etmiş olması şarttır. Geleneksel temizlikteki gibi asgari ücretle çalışabilecek kişileri makinelerin arasına, üretim sahasına sevk etmekle olacak iş de değildir. Nasıl üretim işçisi, işini meslek olarak benimsemişse, endüstriyel temizlikte bu işi meslek olarak benimsemiş istihdamla ancak sağlanabilir. Elbette sadece devamlılığı olan istihdam yanında o personeli doğru iş planları yaparak, doğru ekipman ve kimyasalı kullandırarak sevk ve idare eden, fabrika – makine temizliği alanında kendileri de ihtisas sahibi, gerektiğinde personeline uygulamalı olarak eğitim verebilecek yöneticileri ve operasyon kadroları bulunan hizmet firmalarının altından kalkabileceği bir konudur endüstriyel temizlik. Şirketimiz bu konuda oldukça güçlü bir kadroya, deneyimli ekibe sahiptir. Kişisel olarak benim Almanya da bu sektörde geçirdiğim 18 yılın çoğu endüstriyel temizlik alanında oldu. Bu konuda zaman zaman Almanya dan eğitmenlerimiz geldiği gibi, merkez kadromuzdan Genel Müdürümüz dahil 3 kişi Almanya da belli aralıklarla uygulamalı eğitime alındılar.
YÜKSEK MALİYETLİ ÜRETİM İŞÇİSİ TEMİZLİK YAPMAMALI
Gerçek anlamda fabrika temizliğinin Türkiye’de gelişememesini neye bağlıyorsunuz? Size göre fabrikalar bu konuda neden daha çok dış kaynak kullanmalılar?
Biz EN-HAS olarak sektöre 1972’de Doğu İlaç Fabrikasına hizmet vererek adım atıp, 1980 yılından beri de İEU İlaç fabrikasına aralıksız hizmet veriyoruz ama ülkemizde genel olarak ofis temizliği ve fabrika genel alanları temizliği daha şunun şurasında 20-25 yıldır dışarıya yaptırılıyor. Gerçek anlamda da fabrika temizliğinin dışarıya yaptırılmasına daha yeni başlanıldı. Bunun yaygınlaşması için hem ana işverenlerimize, hem de bizlere, hatta sektörümüzün tek yasal örgütü olan TESHIAD’a büyük sorumluluklar düşmektedir.
Öncelikle “temizlik işçileri makine temizliği yapamaz” mantığını, bu sektörde çalışanların “toplumda eğitim ve kültür seviyesi en düşük bireylerin yapacağı iştir” düşüncesini değiştirmeliyiz. Ama biz inanıyoruz ki; hizmet yüklenicisi olduğumuz değerli işverenlerimiz endüstriyel temizlik yapacak firmaların yeterliliklerini test edip, bu konuda verecekleri hizmetin kalitesini sorguladıktan sonra bizim gibi kurumsallaşmış firmalara güvendikleri taktirde, bu alanda da büyük bir yükü üzerlerinden almış olacağız. Çünkü bu sayede biz onlar için daha az önemli olan bu temizlik ve bakım hizmetlerini görürken onlar enerjilerini kendi öz işleri olan üretim ve pazarlamada kullanabileceklerdir.
En basitinden kendi alanında yetişmiş ve uzmanlaşmış, üstelik maliyeti bir temizlik işçisine oranla 2-3 kat fazla olan kadrolarına makinelerin temizliğini yaptırmaktan vazgeçmelidirler. Bu üretim personeli mesaisinin tamamını üretimde kullanmalı, yüksek saat ücretiyle paydos saatinden sonra veya mesainin bitmesinden bir müddet önce makine temizliği ile uğraşmamalıdır. Ama şu da bir gerçek ki, Ana işverenler hem parklarının ömrünü korumak, hem de maliyet tasarrufu sağlamak istiyorlarsa sıradan temizlikten daha önemli olan endüstriyel temizliği yapacak personeli de asgari ücretle istihdam ettirme anlayışından vazgeçmelidirler. TESHİAD’da bir an önce bu yıl ilk mezunlarını veren meslek yüksek okulu haricinde sektöre nitelikli, sertifikalı işçi yetiştirilmesi için girişimde bulunmalıdır.
Fabrika temizliği nasıl yapılıyor?
Doğru kimyasal ve ekipmanla yapılan endüstriyel temizlik, fabrikaların ve o fabrikada kullanılan makinelerin ömrünü uzatır. Bilinenin aksine, makine temizliğinin tamamında ağır kir ve yağ sökücülerin kullanılması doğru değildir. Ancak makinelerin koruyucusu olan boyalı zeminlere vereceği zarar hesap edilerek, kullanılacak kimyasal buna göre seçilmelidir. Örneğin, kaynak atölyelerinde ve kaynak robotlarında çapakları temizlemek için tel fırça kullanmak yerine, yüzeye hiçbir zarar vermesi söz konusu olmayan ve çok daha kısa sürede sonuç alınmasını sağlayan “Kuru Buz Uygulaması” tercih edilmelidir. Aynı zamanda çoğu fabrikalarda kullanılan “tazyikli hava” ile yapılmaya çalışılan temizlik son derce sağlıksızdır. Hava ile yapılan işlemde zemin üzerinde birikmiş tozlar o an için yok edilmiş gözükür. Bir müddet sonra havaya yayılan bu ince toz zerrecikleri, tekrar zemine çöker ve aynı yerini alır. Bu esnada da ortamda bulunan kişiler o havayı teneffüs edeceğinden, sağlık açısından da son derece olumsuz bir sonuç doğurur.
Fabrika temizliğinde, taşeron personelinden yeterince verim sağlanabilir mi? Bu personel iş kazaları ve ekipman kullanımı konusunda nasıl yeterli donanıma sahip olacak?
Ana işverenin üretim odaklı personeline nazaran temizlik ve temizlikte kullanılacak malzemeler konusunda eğitilmiş personelin yapacağı temizlik ve bakım; hem daha az maliyetli, hem de daha az riskli olacaktır. Üretim işçisinin üretim ve temizlik konularında eğitim alma zorunluluğu konsantrasyon ve verimliliğini azaltmaktadır. Oysa temizlik outsource edildiğinde her iki istihdam grubu da sadece kendi alanlarıyla ilgili eğitimlerle yetinebileceklerdir. Fabrika temizliklerinde veya endüstriyel temizlik yapılan alanlarda hizmet verecek personeller, mutlaka iş kazaları için bilinçlendirilmelidir. Kimyasal ve doğru ekipman kullanımı hakkında verilecek eğitimin yanında, “ilkyardım” ,” ağırlık kaldırma “ ve “konsatrasyon” eğitimleri de önemsenmelidir. Çelik burun ayakkabı, koruyucu gözlük, işe uygun eldiven ve maske mutlaka kullanılmalıdır. Sanayi tipi kuru veya ıslak/kuru vakum makineleri tercih edilmeli, fuel oil yada mamulü ürünlerin bolca kullanıldığı fabrikalarda elektrik enerjisinden veya kıvılcımdan etkilenmeyen vakum makineleri tercih edilmelidir. Kaza elbette arzulanan bir durum değildir ama riskler her zaman mevcut olacağından şirket ve çalışanlarımızın eğitimleri ve işlerini görürken her aşamada gereken iş tedbirlerini almamız yanında Ana İşverenler hizmet aldıkları firmalara mutlaka Mali Mesuliyet ve 3. Şahıs sorumluluk sigortalarını yaptırmış olmalıdır.
Fabrika temizliğinde hangi ekipmanları ve kimyasalları kullanmak gerekir, bu ürünler neye göre tercih edilmelidir?
Fabrika temizliği de ofis temizliğinde olduğu gibi mutlaka plan dahilinde yapılmalıdır. Günlük, haftalık, aylık periyotlar şeklinde iş planları hazırlanmalı, ortamın temiz kalmasını sağlamak adına, makinelerin olduğu kadar ince tozların oldukça fazla bulunduğu yüksek alanlar temizlik planına dahil edilmelidir.
Fabrika içinde bulunan caddeler, ortama uygun binicili otomatlarla yıkanmalı, otomatların ulaşamadığı kenar köşe ve sepet altları paspas veya moplanarak toz zerreciklerinin yok edilmesi sağlanmalıdır. Bu işlem yapılırken birim sorumluları ile koordineli olarak çalışılmalı, olası kazalara karşı önlemler alınmalıdır. Temizlik yapılan saatler üretimi aksatmayacak şekilde planlanmalıdır. Makine temizliklerinde, temizliği yapılacak makinelerin mutlaka devre dışı bırakılmış olması gerekir. Bu durum sorumlu kişilerce onaylandıktan sonra temizlik işlemine başlanılmalıdır. Aynı durum havalandırma odaları içinde geçerlidir.
Endüstriyel temizlik kadrosunun içinde teknikerde bulundurulmalıdır. Özellikle torna ve benzeri makinelerin çevrelerinde yaygın halde bulunan ızgara alanlar sökülerek temizlenmelidir. Temizlikte doğru kimyasal seçimi tabii ki çok önemlidir. Ancak neredeyse jenerik olmuş markalar konusunda ısrarcı olunmamalıdır. O kadar çok farklı kimyasallar kullanıyoruz ki, tek başına bu kimyasal çeşitlerini bir markadan temin edebilmek zaten mümkün değildir. Zaman zaman bazı özel durumlar için özel kimyasallar geliştirdiğimiz veya yurt dışından getirttiğimizde olmaktadır. Ayrıca bırakınız çok tanınmış bir kimyasalı kullanmayı, doğru kimyasalı, doğru yerde ve doğru dozajlama ile kullanamıyorsanız, kullandığınız markanın da, kimyasalın önemi zaten ortadan kalkmaktadır. Hatta ana işverenin ekipman ve tesisi bundan ciddi oranda zarar da görebilir.
Biz ZABEL GROUP olarak temizlikte doğru kimyasalı kullanmakla beraber suyu daha çok önemseriz. Doğada insan dahil her şeyin üçte birinin su olduğunu düşünürsek, temizliğin ana maddesinin de su olduğu kendiliğinden ortaya çıkar. Kimyasalsız temizlik düşünülebilir ama susuz asla. Bu yaklaşımla bütçesini oluşturduğumuz projelerimizde kimyasal gerektirmeyen, kendi içinde atık suyunu dönüştüren echo2 teknoloji temizlik otomatlarını, dış cephe ve cam temizliğinde de reçineden geçirilmiş, sertlik ve iletkenliği düşürülmüş su içeren Osmose sistemini kullanmaya başlamış bulunmaktayız.
|
